Mụn trứng cá sau tuổi dậy thì

Mụn trứng cá (MTC) thường gặp ở tuổi dậy thì, nam nhiều hơn nữ. Tuổi bắt đầu bị MTC ở nữ là 9, nam là 11. MTC có thể xảy ra ở 90% thanh thiếu niên với mức độ nặng nhẹ khác nhau. Đây là bệnh tự khỏi. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp sau 25 tuổi mới bắt đầu bị mụn gọi là MTC khởi phát muộn, gọi chung là MTC tuổi trưởng thành, phái nữ bị nhiều hơn phái nam.

Ảnh minh họa - Nguồn: Internet

MTC tuổi trưởng thành khá giống MTC tuổi dậy thì với da nhờn, nhiều sẩn sưng viêm đỏ, có khi có mủ ở mặt, ngực, lưng, nhưng thường tập trung ở 1/2 dưới của mặt, nhất là ở cằm, góc hàm và quanh miệng ở nữ giới, còn nam giới lại có nhiều ở ngực và lưng.

Nguyên nhân của MTC kéo dài là do sự tăng tiết bã nhờn, tăng sự sừng hóa ở miệng nang lông tuyến bã, tăng sinh của vi khuẩn Propionibacterium acne dưới tác dụng của nội tiết tố androgen, vốn gia tăng mạnh mẽ ở tuổi dậy thì. MTC khởi phát muộn có thể do tác dụng phụ của thuốc ngừa thai (có chứa thành phần sinh androgen), thuốc kháng lao, thuốc chống động kinh, thuốc kháng giáp… nhất là thuốc có corticoide dạng uống để trị viêm xoang, viêm khớp, dạng thoa để trị nám, trị mụn... Ngoài ra, nhiều thành phần trong mỹ phẩm có thể gây MTC như lanolin và dẫn xuất, isopropyl myristrate và các đồng phân, petrolatum và một số dầu thực vật. Bên cạnh đó, stress cũng là yếu tố làm nặng hơn MTC có sẵn. Cuối cùng, bất thường nội tiết đóng vai trò quan trọng trong nguyên nhân gây MTC tuổi trưởng thành (khi có thai, bị hội chứng buồng trứng đa nang).

Hai dạng MTC ít gặp hơn ở tuổi trưởng thành là MTC đỏ do rối loạn tuần hoàn (mũi đỏ tím, có gân máu li ti) và rối loạn bài tiết bã nhờn (tuyến bã dãn nở làm mũi lồi lõm, có mụn mủ) và MTC cụm với nhiều mụn mủ tạo áp xe, lỗ rò ở lưng, mông.

Điều trị MTC tuổi trưởng thành không khác với điều trị MTC tuổi dậy thì, tuy nhiên do tuổi tác, da trở nên dễ kích ứng, khó dung nạp với thuốc thoa, vì vậy cần dùng thuốc uống như kháng sinh, isotretinoine (phải ngừa thai an toàn một tháng trước, trong và hai tháng sau khi điều trị vì có thể gây quái thai), thuốc ức chế thụ thể androgen như spironolactone, cyproterone acetate.

Số lượng bệnh nhân bị MTC tuổi trưởng thành ngày càng nhiều do nhiều yếu tố: áp lực cuộc sống, phải dùng thuốc để chữa bệnh, sử dụng mỹ phẩm... Bệnh nhân thường dùng nhiều loại thuốc uống, thuốc thoa nên dễ dẫn tới tình trạng kháng thuốc. Vì vậy, bệnh nhân cần hợp tác tốt với bác sĩ để xác định đúng nguyên nhân gây bệnh, điều trị có hiệu quả.

<>ThS-BS ĐẶNG THỊ TỐN

Nguồn : Báo Phụ Nữ Online